КАРТОШКАНИ ЭКИШ, ЭТИШТИРИШ ВА ҲОСИЛ ЙИҒИШ (АҚШ тажрибаси)

картошка етиштириш
картошка етиштириш

КАРТОШКА ҲАҚИДА

“Айтаётганим шундан иборатки, агар одам картошкани яхши кўрса, у яхши одам бўлиши керак”.
– АА Милне, инглиз ёзувчиси (1882-1956)

Картошка салқин об-ҳаво ва яхши қуриган, 45-55 ° Ф (7 дан 13 ° C) гача бўлган юмшоқ тупроқни яхши кўради. Иссиқ иқлим шароитида картошка қишки экин сифатида этиштирилиши мумкин.

Фолклор картошка экиш учун кўплаб “энг яхши кунларни” таклиф этади:

  • Янги Англияда қадимги одамлар картошка экинларини экишган эди.
  • Голландиянинг Пенсилвания штатида Сент-Гертруда куни (17 март авлиё Патрик куни) картошка экиш кунининг расмий куни деб ҳисобланган.
  • Кўплаб масиҳийлар Яхши Жума картошка экиш учун энг яхши кун деб ишонишган, чунки шайтон бу вақтда уларга қарши ҳеч қандай кучга эга эмас.

Ушбу барча “энг яхши кунлар” эрта баҳорда экиш кераклигини англатади! (Қуйида экиш ҳақида кўпроқ маълумотга қаранг.)

ЭКИШ

КАРТОШКАНИ ҚАЧОН ЭКИШ КЕРАК

  • Картошкани ўтган баҳорги совуқдан 0 дан 2 ҳафта ўтгач бошлаш мумкин. Сиз тупроқни ишлов бериш биланоқ эрта экишингиз мумкин, аммо шуни ёдда тутингки, баъзи экинлар совуқ ёки нам тупроқ билан бузилиб кетиши мумкин. Маҳаллий совуқ кунларни бу эрда топинг . 
  • Аммо, агар “кеч” баҳор бўлса, апрел ойигача картошка экиш кеч эмас (қаерда эканлигингизга қараб). Баъзи одамлар ҳатто июнгача экишади, айниқса контейнерларда ёки картошка минораларида.

КАРТОШКАНИ ҚАНДАЙ ЭКИШ КЕРАК

  • Кетма ёки думалоқ белкурак билан 6 дюйм ва 8 дюйм чуқурликдаги хандақ қазинг.
  • Картошка энг яхши қаторда ўстирилади. Бир-биридан 3 фут масофада бўшлиқлар.
  • Экишдан олдин хандақнинг пастки қисмида чириган гўнг ёки органик компостда тарқатинг ва аралаштиринг. ( Тупроқни ўзгартириш ва тупроқни экишга тайёрлаш ҳақида кўпроқ маълумот олинг .)
  • Хандақда уруғлик картошка бўлагини жойлаштиринг, ҳар бир қисмини 12 дан 14 дюймгача кесиб олинг ва 3 дан 4 дюймгача тупроқ билан ёпинг.
  • Энг яхши бошланғич уруғли картошка бўлиб, унинг кўзлари (куртаклари) чиқиб туради. (Уруғлик картошкасини картошка уруғи ёки озиқ-овқат маҳсулоти билан аралаштириб юборманг.) Катта картошкани голф тўпи ўлчамига тенг бўлакларга бўлинг ва ҳар бир бўлакда камида 2 кўз борлигига ишонч ҳосил қилинг. (Товуқ тухумидан кичикроқ картошка экиш керак.)
  • Агар сиз экиш учун картошка бўлакларини кесаётган бўлсангиз, экишдан 1-2 кун олдин буни бажаринг. Бу уларга “шифо бериш” ва кесилган юзада ҳимоя қатламини ҳосил қилиш имконини беради, бу эса намликни ушлаб туришни ҳам, чиришга чидамлилигини яхшилайди.
  • Экишдан 12-16 кун ўтгач, униб чиқадиган ўсимликлар пайдо бўлганда, хандаққа мулойимлик билан яна 3-4 сантиметр тупроқ солиб, бир неча дюйм ўсимликларни қолдириб кетадиган оёқчани ишлатинг. Бир неча ҳафта ичида такрорланг, тупроқ даражаси сатҳидан 4-5 сантиметр баландлигида қолдиринг (бу “ҳиллинг” деб номланади).
  • Картошка ўсимликлари пайдо бўлгандан кейин намликни сақлаб қолиш, бегона ўтларга қарши курашиш ва тупроқни совутиш учун қаторлар орасига органик мулч қўшинг.

КАРТОШКАНИ ҚАНДАЙ ЕТИШТИРИШ КЕРАК

  • Тупроқ юзасида пайдо бўладиган илдиз меваларига қуёш нурлари тушишига ёъл қўйманг ёки улар яшил рангга айланади.
  • Эрталаб тепаликни, ўсимликлар энг баланд бўлганида бажаринг. Куннинг жазирамаси пайтида ўсимликлар сўна бошлайдилар.
  • Ҳатто намликни сақлаб туринг, айниқса униб чиққан вақтдан бошлаб гуллашдан бир неча ҳафтагача. Ўсимликлар ҳафтасига 1-2 дюйм сувга муҳтож. Агар сиз экилганингиздан кейин дарҳол суғориб қўйсангиз ва картошка ҳосил бўла бошлаганда, унчалик эмас бўлса, илдиз мевалари нотўғри жойлашиши мумкин.
  • Охирги ҳиллинг картошка ўсимликлари гуллашидан олдин, ўсимлик тахминан 6 дюйм бўлганида амалга оширилиши керак. Илдизни қоплаш ва ўсимликни қўллаб-қувватлаш учун ўсимликнинг тагида ахлоқсизликни ювинг.
  • Ҳиллинг картошкани қуёш ёнишига тўсқинлик қилади, бу уларнинг яшил рангга айланишига ва соланин деб аталадиган кимёвий моддаларнинг пайдо бўлишига олиб келиши мумкин. Соланин аччиқ таъмни беради ва заҳарли.

ЗАРАРКУНАНДАЛАР / КАСАЛЛИКЛАР

  • Картошкага қичишиш : Эҳтимол, тупроқнинг пҲ даражаси юқори бўлиши мумкин . Эсингизда бўлсин: картошка кислотали тупроқ каби (пҲ 5,2 дан юқори бўлган тупроққа экманг). Экишдан олдин картошкани олтингугурт билан чангланг. Баъзи ўқувчилар табиий бактерияларга қарши элементлар экиш пайтида картошка устига қарағай сомонини қўшишни таклиф қилишади.
  • Колорадо картошка қўнғизлари қўлда олиниши керак ва йиртқич қушлар кўпинча уларни эйишади. Улар нймфа ҳолатида бўлганда, уларни Диатомаcеоус Эартҳ (озиқ-овқат даражаси) билан бошқариш мумкин, бу боғдаги зараркунандаларга қарши курашишнинг токсик бўлмаган усули ҳисобланади. Агар улар муаммони ҳал қилишда давом этсалар, Спиносаднинг бир нечта спрейи, органик пеститсид, қўнғизлардан халос бўлади. Фойдали ҳашоратларга зарар бермаслик учун ҳар доим эрталаб ёки туш пайтида маҳсулотлардан фойдаланинг.
  • Шира
  • Флеа қўнғизлари

ҲОСИЛ / САҚЛАШ

КАРТОШКАНИ ҚАЧОН ЙИҒИШ КЕРАК

  • Кичикроқ ва майин териси учун мақсадли равишда эрта йиғиб олинадиган картошка бўлган “янги картошка” ўсимликлар гуллашни тўхтатгандан 2-3 ҳафта ўтгач тайёр бўлади. Янги картошкани даволамаслик керак ва ҳосил йиғим-теримдан кейин бир неча кун ичида истеъмол қилиш керак, чунки улар узоқ вақт ушлаб турмайди.
  • Етилган картошка учун ўсимлик барглари қайтгач, 2-3 ҳафта кутинг. Узум йиғиштиришни бошлашдан олдин, узумларнинг тепалари бутунлай ўлиши керак. Қўзиқорин баргларини эрга кесинг ва картошка этарлича қалин терига айланиши учун ҳосилни йиғиб олишдан олдин 10 дан 14 кунгача кутинг. Аммо узоқ кутманг, акс ҳолда картошка чириб кетиши мумкин.
  • Август ойининг ўрталаридан кейин кўп суғормаслик орқали ҳосилни йиғиб олишдан олдин сақлаш учун картошкани қаттиқлаштиринг.
  • Картошка қанчалик пишганлигини билиш учун синов тепасини қазинг. Етук картошканинг терилари қалин ва этга маҳкам боғланган. Агар терилар ингичка бўлса ва осонгина ишқаланиб кетса, картошкаларингиз ҳали ҳам янги бўлиб, уларни яна бир неча кун эрга қўйиш керак.
  • Картошка энгил совуққа тоқат қилиши мумкин, аммо биринчи қаттиқ совуқ кутилган пайтда, белкуракларни олиб, картошка қазишни бошлаш вақти келди.

КАРТОШКАНИ ҚАНДАЙ ЙИҒИШ КЕРАК

  • Қуруқ кунда картошка қазинг. Илдизни тешиб қўймаслик учун эҳтиёткорлик билан қазиб олинг. Картошканинг терисини кесиш ёки кўкаришдан сақланинг. Зарарланган картошка сақлаш пайтида чирийди ва уни имкон қадар тезроқ ишлатиш керак. Тупроқ зич бўлмаслиги керак, шунинг учун қазиш осон бўлиши керак.
  • Тупроқ жуда нам бўлса, картошкаларни сумкалар ёки саватларга солишдан олдин иложи борича ҳаво билан қуритинг.
  • Қуёшда қазилган картошкангизни боғингиздан қазилганидан кейин узоқ вақт қолдирманг, акс ҳолда картошкангиз яшил рангга айланиши мумкин. Яшил картошка аччиқ таъмга эга ва агар этарли даражада истеъмол қилинса, қайт қилиш ва ич кетиши мумкин. Кичик доғларни ажратиб олиш мумкин, аммо агар кўкаламзорлаштириш бўлса, картошкани ташқарига ташланг.
  • Янги қазилган картошканинг қуруқ ва салқин жойда (45–60 ° Ф / 7–15 ° C) икки ҳафтагача туришига рухсат беринг. Бу уларнинг терисини даволашга имкон беради, бу эса уларни узоқроқ сақлашга ёрдам беради.
  • Даволагандан сўнг, картошкага ёпишиб қолган тупроқни тозалагандан, картошкани салқин ва қоронғи жойда, яхшиси яхши шамоллатиш билан 45-50 ° Ф даражасида сақланг. Тўғри сақланганда, картошка бир ойгача янги бўлиб қолади. Пишган, яшил ёки кўп униб чиққан картошкани ташланг.
  • Олма билан картошкани сақламанг ; олма этилен гази картошканинг бузилишига олиб келади. Ҳеч қачон картошкани музлатгичда сақламанг. 
  • Ўзингизнинг картошкангизни қазасизми ёки дўконда сотиб оласизми, уларни ишлатишдан олдин уларни ювманг. Картошкани ювиш уларнинг сақлаш муддатини қисқартиради.
  • Илдизхонага картошкани тайёрлаш бўйича кўпроқ маслаҳатларни топинг . 

ТАВСИЯ ЭТИЛГАН НАВЛАР

Картошканинг 100 дан ортиқ навлари мавжуд. Оқ танли сарғиш ва қизил рангли тери навлари уй боғларида энг кенг тарқалган. 

Эрта навлар:

  • “Ириш Cобблер”: терининг териси, тартибсиз шакли
  • “Норланд”: қизил тери, картошка қобиғига чидамли
  • “Тог ъатиргули”: қизил вируслар ва пушти ранг, баъзи вирусларга чидамли

Ўрта фасл турлари

  • “Қизил понтиак”: қизил тери, чуқур кўзлар
  • “Викинг”: қизил тери, жуда самарали
  • “Чиефтан”: қизил тери, картошка қорақўтирларига чидамли, яхши сақланади

Кеч навлар

  • “Катаҳдин”: тери ранги, баъзи вирусларга чидамли
  • “Кеннебеc”: баъзи тери вирусларига чидамли тери ва сарғишлик
  • “Элба”: сарғиш тери ва картошка қобиғига чидамли йирик думалоқ илдиз

Қуйидагиларни ўқиб кўринг:

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *